Usvojen prostorni plan Specijalnog rezervata prirode „Jerma“, delimično uvažene primedbe građana

Vlada Srbije usvojila je Prostorni plan područja posebne namene Specijalnog rezervata prirode “Jerma”. Prostorni plan je u celosti objavljen u Službenom glasniku R. Sbije od 13.02.2019. godine, a ovim dokumentom utvrđuje se planski osnov za zaštitu, uređenje i održivo korišćenje područja Specijalnog rezervata.

Specijalni rezervat prirode “Jerma” koji je pod zaštitom države od 2014. godine obuhvata teritoriju opština Babušnica, Dimitrovgrad i Pirot, odnosno masive Grebena i Vlaške planine i značajan deo sliva reke Jerme, a ukupna površina rezervata je oko 70 km2. Vlada je proglasila ovo područje rezervatom sa ciljem da se očuvaju geološke, geomorfološke, biološke i istorijske vrednosti ovog područja.

Kao posebno značajne ističu se impresivne litice klisure Jerme i veliki broj retkih ugroženih biljnih i životinjskih vrsta koje su od od nacionalnog i međunarodnog značaja. Istovremeno, snaga Jerme i njenih pritoka dovele su do toga da se u drugim planskim dokumentima i strategijama ovo područje nađe na listi onih planiranih za izgradnju malih hidroelektrana. Na Jermi je, između ostalog, planirana i velika vodoprivredna akumulacija “Odorovci” sa kotom brane od 600 m nadmorske visine čime bi bilo potopljeno i crkvište “Muštar” – Manastir Svetog Jovana, kao i lokalni put ka selu Petačinci.

This image has an empty alt attribute; its file name is 511-1024x683.jpg

This image has an empty alt attribute; its file name is 512-1024x683.jpg

Upravo iz ovih razloga, tokom prošle godine u fazi javne rasprave, upućene su brojne zamerke na tekst nacrta Prostornog plana. Deo javnosti koji se protivi izgradnji malih hidroelektrana u ovom delu Srbije izneo je stav da će planirana izgradnja MHE i velike vodoprivredne akumulacije “Odorovci” dovesti do nesagledivog uništavanja prirodnog i istorijskog nasleđa područja reke Jerme, kao i da će se izgradnjom akumulacije “Odorovci” potopiti značajan deo poljoprivrednih površina, odnosno najplodniji deo doline Jerme.

This image has an empty alt attribute; its file name is 513-768x1024.jpg

Primedbe građana su delimično prihvaćene. Prostornim planom se ne planira izgradnja malih hidroelektrana, ali su iz toga izuzete elektrane koje su već dobile dozvolu za gradnju, a istovremeno se planira dodatna analiza opravdanosti izgradnje malih hidroelektrana i akumulacija na području rezervata “Jerma”. Što se tiče velike vodoprivredne akumulacije “Odrovoci”, prostornim planom je ipak rezervisan prostor za izgradnju ove akumulacije, a ukoliko se utvrdi da je to “nacionalni interes” onda je propisana i obaveza izrade izmena i dopuna ovog prostornog plana uz obavezu izrade prethodne studije opravdanosti i tzv. “Cost-benefit” analizu.

Prostorni plan između ostalog, određuje i prostor oko Zvomačke banje, Trnskih Odorovca i Manastira Poganovo za detaljnu urbanističku razradu čime bi se stvorili uslovi za razvoj turističke ponude područja Jerme koja je zasnovana na sportsko-manifestacionom, izletničko-rekreativnom, geoturizmu, ekoturizmu, seoskom i kulturnom turizmu.

Prostorni plan određuje zaseok Ćirinci u Trnskim Odorovcima kao centar turističke zone sa vizitorskim i info centrom, kamping prostorom, sportsko- rekreativnim terenima i naseljem “Ekolodž / ecolodge” tipa, odnosno smeštajem koji je dizajniran na način da minimalno narušava životnu sredinu.

U Trnskim Odorovcima je planirana i izgradnja prirodnjačkog muzeja Specijalnog rezervata prirode “Jerma”, a osim ovog sela, kao naselja sa turističkom ponudom planirana su i sela Poganovo, Iskrovci, Vlasi i Zvonci, koji bi uz Zvonačku banju ponudili oko 700 ležajeva.

Prostorni plan se može u celosti naći na OVDE.

Sergej Ivanov

Foto: Dijana Jelenkov / Stefan Pavić

Be the first to comment

Leave a Reply

Your email address will not be published.


*