a

U selu sa četiri stanovnika, koje predstavlja najistočniju tačku naše domovine, u podnožju staroplaninskog vrha Srebrna glava, među najmirisnijim livadama i pašnjacima, sa potokom koji ga deli na dve mahale, na samom njegovom kraju stoji prastari traktor. Selo se zove Gornji Krivodol, a traktor iz polovine tridestih godina prošlog veka „Zlatna Praga“.

I selo i „Zlatna Praga“ prkose vremenu. Selo sa solidom gradnjom, srećno izabranom lokacijom između polja i planine, autentičnom organizacijom sokaka oko centralne česme i lepotom kojom terasito raspoređene kuće zrače, a traktor sklonjen iza provizorne drvene konstrukcije koja ga štiti od kiše snegova, planinskog sunca, zimskih vetrova i kiše, svojom moćnom konstrukcijom četvorotaktnog benzinca. Ona se po perfekciji izrade ne razlukuje od ondašnjih luksuznih automobila, a po moći i uloženom materijalu verovatno ni od tadašnjih tenkova.

This image has an empty alt attribute; its file name is 373-1024x683.jpg

U familiju Đorgovaca, odnosno braće Antov, traktor je stigao pred kraj Drugog svetskog rata 1943. ili 1944. godine. Zajedno s njim, kupljena od nekog domaćina u okolini bugarskog grada Godeča, došla je i vršalica na kojoj je pisalo „Breda“ – Milano.

Ni traktor ni vršalica nisu kod Đorgovaca sastavili više od tri ili četiri sezone vršidbe i oranja. Oslobođenje i kolektivizacija preselilo ih je u novoformiranu seljačku radnu zadrugu u V’lkoviji. Udarnici iz zadruge nisu baš vodili računa o onome što im je povereno pa su „Pragu AT“, kako se zvanično zove traktor, ostavili sa punim hladnjakom da zimuje u polju. Voda se zaledila, a hladnjak i blok motora pukli. Vremena i prilike su se promenile, pa Đorgovci, sem što su ga četvoropregom vratili natrag u avliju, nisu ništa više mogli da urade za njega. Para nisu imali, a i do delova je teško moglo da se dođe, jer je ovaj model od 1900 kubika i sa 17 KW snage sa metalnim točkovima polako prestao da se proizvodi.

Tako je od njega ostala samo priča ili skoro legenda kao o prvom traktoru u celom Visoku, kao i o Gornjem Krivodolu, selu sa više ovaca i boljim kačkavaljem, čak i od Senokosa.

This image has an empty alt attribute; its file name is 374-1024x683.jpg

Detalje je za FAR preneo Georgi Antov, sin jednog od braće Antov. On ni u jednom trenutku nije uputio zamerku što je jedno vreme učinilo nepravdu njegovom traktoru i njegovoj familiji. Pitao je jedino za ljude iz svog sela.

Georgi Antov je jedan od vodećih stručnjaka za govedarstvo kod nas. Svoj radni vek proveo je kao profesor Univerziteta u Novom Sadu. Dugo je već u penziji i živi u Zrenjaninu.

Slobodan Aleksić

Foto: Vladan Gligorijević

Napisao/la

Iako rođen u Pirotu 1955. godine, svojim rodnim mestom smatra Dimitrovgrad (Caribrod), gde je proveo detinjstvo i završio osnovnu školu i gimaziju. Filozofski fakultet diplomirao u Beogradu. U novinarstvu od novembra 1982. godine, najpre u Beogradu 202, zatim u Radio Boru, pa na kratko u Studiju B, da bi od avgusta 1984. godine poceo da radi u Beogradskoj hronici, kasnijem Beogradskom TV programu. Od leta 1987. u Radio Jugoslaviji, a u Televiziju Beograd vraća se decembra 1995. Trenutno radi kao novinar na sajtu RTS-a. Osim na radiju i televiziji, sarađivao i u novinama, nedeljnicima i periodičnicima: “Danas”, “Vreme”, “Republika” na srpskom i “Balkanite”, “Bratstvo” i “Most” na bugarskom jeziku. Radio i na filmu i oko filma i bio jedan od pokretača i mentora radionice antropološkog dokumentarnog filma “Pametnik”, koja se održala na Staroj planini 2008. i 2009. i u Kanjiži 2010. godine. Priredio 2003. godine knjigu “Beskompromisni Dudov” u izdanju Doma kulture “Studentski grad”, koja govori o životnom putu i filmskoj poetici Zlatana Dudova, velikana sedme umetnosti.

Bez komentara

Ostavi komentar