U Beogradu otvorena izložba Gorice Ljubenov „Tradicionalno arhitektonsko nasleđe u regionu Stare planine“

U Galeriji nauke i tehnike SANU u Beogradu sinoć je otvorena izložba pod nazivom „Tradicionalno arhitektonsko nasleđe u regionu Stare planine“, čiji je autor dr Gorica Ljubenov.

Reč je o postavci koja ima za cilj da predstavi nasleđe narodnog graditeljstva u staroplaninskim krajevima, i tačnije u selima pirotske strane od lokaliteta Babin Zub do Dimitrovgrada, nastajalo krajem 19. i početkom 20. veka. Izožbeni materijal rezultat je istraživanja u ukupno 37 sela, a posetioce upoznaje sa tradicionalnim elementima na kućama, koji su izgubili svoju funkciju u savremenom graditeljstvu i načinu života. Primeri retkih sačuvanih kuća svedočanstvo su bogate riznice graditeljskog fonda, ali i načina života i potreba žitelja staroplaninskog kraja.

Osnovna ideja izložbe jeste da se prezentujе lepota i bogatstvo oblika arhitektonskog nasleđa Stare planine, te da se putem zapisa i snimaka ova arhitektura sačuva od zaborava. Takođe, cilj postavke je i da skrene pažnju na veoma loše stanje kada je u pitanju očuvanost narodnog graditeljstva iz ovog perioda i ovih predela.

Izložbu je podržalo i odeljenje likovne i muzičke umetnosti SANU, kao i akademik Milan Lojanica, koji je i recenzent izložbe.

Prema njegovim rečima, ova postavka je od velikog naučnog, kulturnog, ali i šireg društvenog značaja, otkrivajući nam malo poznate, pa i do sada potpuno nepoznate podatke i dokumente koji svedoče o razvoju ljudskih staništa na ovim prostorima. Kako naglašava, izložba donosi “jedan segment graditeljskog nasleđa – deo kulturnog bogatstva naroda Srbije koji do sada na ovako sistematičan i iscrpan način nije bio dovoljno istražen i uverljivo prikazan”.

“Poseban značaj rada dr Gorice Ljubenov je što on dolazi u momentu kada je očuvanost ovog građevinskog fonda u veoma lošem stanju i kada se, zbog sve intenzivnije pa i potpune migracije stanovništva sa ovih prostora u gradove, iz godine u godinu proces njegove erozije sve više ubrzava sve do trenutka kada kamera istraživača beleži poslednje dane tih građevina, pre definitivnog njihovog dramatičnog urušavanja i potpunog zatiranja”, ističe Lojanica.

Izložba „Tradicionalno arhitektonsko nasleđe u regionu Stare planine“ biće otvorena do 14. aprila 2018. godine.


Gorica Ljubenov rođena je 1967. godine u Peći. Diplomirala je 1991. godine na Građevinsko-arhitektonskom fakultetu u Prištini, odsek Arhitektura. Magistrirala 2001. godine na Fakultetu primenjenih umetnosti u Beogradu, smer Unutrašnja arhitektura. Doktorirala 2015. godine na Arhitektonskom fakultetu Univerziteta u Beogradu. Kruna njenog stvaralačkog rada je polje tradicionalne arhitekture, a arhitekturom Stare planine pasionirano se bavi već desetak godina unazad.

Za Dimitrovgrad je vezana porodično – njen suprug je po ocu poreklom iz sela Visočki Odorovci, a u dimitrovgradskoj galeriji “Metodi Meta Petrov” u toku prethodne godine predstavila je i izložbu posvećenu tradicionalnoj narodnoj arhitekturi u staroplaninskom regionu.


D. Jelenkov

Foto: Ljiljana Zarkov Stamatović

About Dijana Jelenkov 967 Articles
Dijana Jelenkov rođena je 1988. godine u Pirotu. Osnovnu i srednju školu završila je u Dimitrovgradu, nakon čega nastavlja obrazovanje na Filozofskom fakultetu u Nišu (na osnovnim studijama Srbistike) i Novom Sadu (gde završava master studije na studijskom programu Srpska filologija: srpski jezik i lingvistika). A onda seda u voz i vraća se u Dimitrovgrad. Kako je uvek bila od one dece koja više vole da ispod drveta čitaju knjigu nego da igraju žmurke, odmalena se interesuje za književnost i jezik, i naročito za dijalekat svog kraja. Leksika govora Dimitrovgrada bila je i predmet njenog master rada – rečnika sa preko 2000 reči koje su u upotrebi u ovom lokalnom govoru. U slobodno vreme bavi se pisanjem (uglavnom proze, i povremeno poezije), i prevođenjem književnih tekstova sa bugarskog jezika na srpski (a kada joj dođe, i obrnuto). Nekada davno, radove iz oblasti dečjeg stvaralaštva objavljivala je u zborniku „Radovićev venac“, pesničkoj zbirci „Razigrani snovi“ i dečjem časopisu „Drugarče“. U novije vreme, neki od njenih tekstova pojavili su se u časopisu „Nedogledi“ Filozofskog fakulteta u Nišu, te u književnim časopisima „Trag“ i „Majdan“. 2015. i prva polovina 2016. godine bile su plodne za bujanje književničke sujete – donele su joj drugu nagradu na konkursu „Vojislav Despotov“ u Novom Sadu, treću na konkursu za satiričnu priču u okviru Nušićijade u Ivanjici, kao i mesto među tri nagrađene priče na konkursu magazina Crna ovca (blacksheep.rs); svojim pisanijima zauzela je prostor i u zborniku „Crte i reze 6“ (zbirci najboljih radova sa konkursa „Andra Gavrilović“ u Svilajncu), kao i u poetskom zborniku „Sinđelićeve čegarske vatre 26“ književnog udruženja Glas korena iz Niša. Njene kratke priče našle su se među izdvojenima i na naredna dva konkursa Crne ovce. Zajedno sa kolegom Ratkom Stavrovim i gospođicom Dorotejom Todorov objavila je prozno-poetsku zbirku "Dodir". Nije odolela ni iskušenju da se oproba kao novinar – na poziciji prevodioca i autora sarađivala je sa onlajn časopisom EMG magazin, a povremeno objavljuje tekstove i na portalu blacksheep.rs.

Be the first to comment

Leave a Reply

Your email address will not be published.


*